Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 49 բառահոդված (էջ 1/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՓԵՂԹ (-ի, -ից) «արջառաջի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)el- «ճեղքել, հանել»
թերեւս հայկական կազմություն է՝ ան- ոչ ժխտական նախածանցով եւ *փեղթ «կտրված (կաշվի) շերտ» բառով, որ կարող էր գալ *(s)p(h)el- «ճեղքել, հանել» արմատից։
Էջ 67, սյունակ 1 Էջ 67
ԱՊԱՌԱԺ (-ի, -ից, -աց) «կարծր քար, ժայռ, քարազանգված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապառաժանալ, (-իլ), ապառաժուտ
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ I «փրկություն, ազատում, կյանք, ապրելը, ուտելիք, սուպ, ապուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ստուգաբանորեն կապված է պուրծ արմատի հետ, որ կա եւ փուրձ եւ փուրթ- (փրթանիլ) ձեւերով (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձնապուր, մագապուր, մարդապուր, դյուրապուր, ապրել, ապրուստ, ապրանք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԻՃ (առինճ, առինջ, հառիճ) «գյուղ, բնակավայր» (տեղանուններում)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ տեղական Bittiiariga
Հավանաբար ենթաշերտային բառ՝ առնված տեղական լեզվից։
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒԱԳ (-ի, -աց) «ավելի մեծ (տարիքով, դիրքով եւ այլն՝ ի հակադրություն փոքրի, կրտսերի)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւագագոյն, աւագախումբ, աւագամեծար, աւագանալ, աւագանի, աւագափող, աւագորեար, աւագութիւն, անաւագ, գեղջաւագ, հեծելաւագ, հարիւրաւագ, հազարաւագ
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՁԻՔ (-եաց) «օձիք, պարանոցը կապող զգեստաշերտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *augh- «պարանոց, վիզ» (անմիջական նախաձեւ՝ *aughiiā)
«պարանոց, վիզ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αυην
«պարանոց, վիզ»
հ. հնդկ.
usniha
*ugh-s-ighā
Մատենագիտություն
Pok. IEW 87
Էջ 152, սյունակ 1 Էջ 152
ԳԱՒԱԶԱՆ (-ի, -աց) «անասուն քշելու փայտ, ծեծելու փայտ, ծեծ, հարված, ցուպ, գավազան, ճյուղ, ոստ, ցեղ, զարմ, տոհմաբանական ցուցակ, բեմ, ծիածանի գունաշերտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gavāzan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւազանակիր, գաւազանաբոյխ, գաւազանահերձ, գաւազանահմայութիւն, գաւազանաձեւ, գաւազանաւոր, գաւազանել, գաւազաներգութիւն, գաւազանագիրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
gavza
պ.
gāvzana
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 526
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻԶ (ճիշտ` երէզ) «կտավաշերտ (որպես կապ), կտավ, երիզ, ժապավեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rei-g(')- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rei-g'h-) *-g(h)-ն աճական է
հնարավոր *rei-g'h- (*-g(h)-ն աճական է) զուգահեռ ձեւից. այս *reig(')-ն առկա է միայն կելտական եւ գերմանական խմբերում (որոնց միջոցով քմայնութիւնը հնարավոր չէ պարզել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիզափինդ, երիզապնդել, երիզապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
ric
«կապ»
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻԿԱՄՆ (-ունք, -անց) «երիկամ» (սովորաբար անեզ. գործածությամբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *streig- «շերտ, այլեւ միջուկ, սիրտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *treig'hme-no-)
Թերեւս հնագոյն հայերէնից է փոխառեալ վրաց. tirkmeli «երիկամ» բառը, որի ընդհանուր ծագումը հայերէնի հետ նշել է Մառը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
strigeno
«ուղեղ»
սլավ.
*strьženь
«մեջտեղ, ուղեղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 46
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՌԵԿ «ոսկու կամ արծաթի բարակ շերտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. zar «ոսկի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զառեկել, զառեկում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 81