Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԱՒՈՒՆՔ
(ալաւուն-ք, ալաւուն)
«բազմաստեղբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aləu- կամ *aləbh-
(անմիջական նախաձեւ՝ *al(ə)u-, *al(ə)bh-)
նախաձեւերից որեւէ մեկից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւնի
հուն.
ἀλωφός
«սպիտակ»
լատ.
albus
«սպիտակ»
ռուս.
лебедь
«կարապ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 91
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՐԻՇՏ
(ամպարիշտ, անբարիշտ)
«անհավատ, անաստված, չարագործ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական պարիշտ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ իրանականից փոխառյալ պարիշտ ձեւից՝ ն-ի եւ պ-ի հետագա առնմանական փոփոխությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբարշտել,
ամբարշտանալ,
ամբարշտագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԲԵՏ
-ի, -ից
(ամբոյտ, ամպոյտ, անբոյթ)
««խլուրդ» (անբոյտ «մի դեղաբոյս՝ արծվաճանկ, գողենի, asplenium scolopendrium», այլ՝ «հովագ կամ միեղջերու»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել»
Հազիվ թե կազմված լինի ան- նախամասնիկով՝ ինչ-որ *բետ ( *բոյտ) արմատից, (հազիվ թե՝ հնդեւրոպական *bheu- «աճել, բարգավաճել» արմատից, որտեղից՝ բոյս)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԵՆ
I
(-ի, -ից)
(ամենի, ամենից, ուշ` ամինո ձեւերով)
«բոլոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«մեկ, միասին, հետ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smto-)
-ն ածանցով
որպէս գերադրականի մասնիկ` ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում եւ այլն, գոյականների հետ «ամենից աւելի ունեցող» իմաստով` ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր եւ այլն: (ա-մէն-` սխալ գրութեամբ)` ամենիմաստ, ամենողորմ եւ այլն (ուշ` ամենի-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամենայն,
ամենագետ,
ամենաբժիշկ,
ամենազատ,
ամենաբար,
ամենացոյց,
ամենաշնորհող,
ամենամեծ,
ամենալաւ,
ամենամաքուր,
ամենաբազում,
ամենաբախտ,
ամենագիշեր,
ամենաճառագայթ,
ամենաբանտ,
ամենագլուխ,
ամենահառաչ,
ամենահայր,
ամենիմաստ,
ամենողորմ,
ամենեքեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
samá
«մեկը»
հուն.
άμο-
«միասին»
գոթ.
sums
«մեկը»
Մատենագիտություն
H. AG 416;
Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 46, սյունակ 1
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՆԱԳԱՆ
«ուշացած, ուշ ժամանակ, երեկո»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս կազմված է ան- (<հ. -ե. *an- «վրա, վեր») նախածանցով՝ ագանիլ «օթեւանել, գիշերել» բայից: Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել ագան «ժրաշան» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագանել,
անագանութիւն,
անագանավար,
անագանի
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՆԱԳՈՐՈՅՆ
(անագորոն, անագորուն, անագորովն)
«անգութ, անողորմ, դաժան, անխնայ, անմիտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«սիրալիրություն, բարյացակամություն»
Կազմված է ան- ժխտականով՝ այլուր անհայտ *ագոր «գութ, ողորմածություն» արմատից: Վերջինիս համար կարելի՞ է արդյոք ենթադրել կապ գորով բառի կամ հնդեւրոպական *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն» արմատի հետ:
Էջ 51, սյունակ 1
ԱՆԱՂԿ
«անժույժ, թույլ, անարի»
(բբ.)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
աղկաղկ բառի ոչ կրկնավոր հիմքն է՝ ան- նախամասնիկով, որ այստեղ ունի ուժեղացնող իմաստ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳՈՍ
(-ից)
(անգոսն-, անկոսն-, անկուսն-, անկոշն-, անկուշն, անկուշ-, անկուս-)
«արհամարհանք, մեծամտություն, ամբարտավանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang/k-
«ծռել, թեքել»
արմատից, որից կազմված են մարմնի մասերի զանազան անվանումներ: Հնարավոր է նաեւ բառի փոխառություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգոսնել,
անկոսնել,
անկոսնտել,
անկոշնել,
անգոսնասեր,
անգոսնասիրութիւն,
անգոսնութիւն,
անգոսնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angustha
«ոտքի բթամատ»
ավ.
angušta
«ոտքի մատ»
հ. վ. գ.
ancha, anka
«ծոծրակ»
հ. իսլ.
ekkja
«կրճ. գարշապար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԴ
I
«այնտեղ, վաղ, այն ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ծագման ն- ցուցականից (ն-ա, -այ-ն, -ն)՝ ա- նախամասնիկով եւ -տ- > դ (ռնգայինից հետո) վերջամասնիկով, որը հանդես է գալիս նաեւ ա-ս-տ «այստեղ» բառի մեջ: Հնարավոր է կապը հուն. ένθα, իռլ. and «այնտեղ» բառերի հետ, այսինքն՝ շատ հին կազմություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդէն,
անդանոր,
անդուստ,
անտուստ,
անդր,
անդրէն,
անդստին,
անտի,
անդի,
անդրագոյն,
անդրադարձ,
անդրութիւն,
անդրանալ,
յանդրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένθα
«այնտեղ»
իռլ.
and
«այնտեղ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։