Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 19, սյունակ 1
ԱԳԱՆ
«ժրաջան, արագաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *auē
«ջանալ, ճիգ գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aueno)
Բաղադրություն՝ անագան (Աճառյան, ՀԱԲ 1, 75, նշանակության տարբերության պատճառով կապը ժխտում է)։ Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *auē «ջանալ, ճիգ գործել» արմատի հետ, որի վերականգնումը այնքան էլ հավաստի չէ (*aueno> ագա՞ն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագան
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 75
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԿԱՆԴՈՒԿ
(ակնդուկն)
«մի բույս՝ կաղնշան կամ ականթ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. άκανθα
Թերեւս ականջուկ-ի աղավաղված ձեւ կամ փոխառություն հուն. άκανθα-ի որեւէ տարբերակից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԵԼԴԱՄԱՍ
«գերեզման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀκελδαμά
փոխատու լեզու՝ եբր. aqel
«գյուղ»
փոխատու լեզու՝ եբր. dām
«արյուն»
Ակեղդամա հատուկ անունից, որ նշանակում է «արյան գյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃՈՒԿ
«երանք, գայլք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pog-
«մարմնի մաս»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəgio-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *pəgio-` մարմնի մաս նշանակող *pog- արմատից (հմմտ. հ. հնդկ. *pājasya, ռուս. паз «աճուկ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճուկագեղձ,
աճուկային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*pājasya
ռուս.
паз
«աճուկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԱՏՏԱՐԱ
«նշանակետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Ἀματτარი
փոխատու լեզու՝ եբր. lə-mattārā
«հողով»
այլ ձեւագիր՝ λααρματταραί
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՍԱԼ
«խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *enk'-
«հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'-
«հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական,
չանսացութիւն,
չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
(ge)nægum
«մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ.
henk, hink
«հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 63, սյունակ 1
ԱՆՓԻՌ(Ն)
(ամփիռն, ափիռն)
«խորհրդանշան, հաղթանշան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 69, սյունակ 1
ԱՊԻԶԱԿ
«շքանշան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն ձեւը չի հավաստված։
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏԵԼ
«նշանած ընտրել, աղջիկ ուզել» հաստիլ «նշանվել (աղջկա մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույնը հաստել (հաստատել) բայի հետ՝ իմաստային նրբերանգով, որ վկայված է նաեւ հաստատել բայի համար: Այս ստուգաբանությամբ կասկածելի է դառնում խուռերենի ašti «կին» բառի հետ համեմատությունը (Ղափանցյան):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստօղ
Մատենագիտություն
Lamberterie, REA 91-113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՂ
-եղ, -դանի
«աստղ, ծովային մի կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ster/l-
«աստղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *əstēr-lā-, *əstel-nā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստղաբաշխ,
աստեղատուն,
աստ(ե)ղագէտ,
աստեղագիտութիւն,
աստեղանշմար,
համաստեղութիւն,
աստղանշան,
աստղիկ,
աստղկեան,
անաստղ,
բազմաստղ,
աստղալից,
աստղածաղիկ,
աստղանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀστήρ
լատ.
stellā
գոթ.
staērnō
«աստղ»
Մատենագիտություն
H. AG 421;
Աճ. ՀԱԲ 278
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։