Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 15 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՔԻՆԻ «քաջ, կտրիճ, առաքինի, բարեպաշտ, անբասիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuoi- «արժեք, պատիվ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kuoi-nā-) առ- նախածանցով
Հավանաբար կազմված է առ- նախածանցով` հնդեւրոպական *kuoi-nā- նախաձեւից, որ պահպանվել է քէն «նախանձ, ոխ» իմաստով, բայց առաքինի բառի մեջ կարող էր պահպանվել մի այլ` «արժեք, պատիվ» իմաստով, մանավանդ որ հնարավոր է քէն բառի իրանական ծագումը: Եթե -քինի- ձեւի ի-ն չի փոխվել (հմմտ. ներքինի), ապա հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաքինութիւն, առաքինանալ, առաքինաբար, առաքինաբան
Էջ 145, սյունակ 1 Էջ 145
ԳԱԼԼՈՍ (գալլոս) «ներքինի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γάλλος
Մատենագիտություն
H. AG 344; Աճ. ՀԱԲ 501
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴԵՐ (ընտեր), -ի, -աց (անեզ.) «փորոտիք, խորք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *entero- «ներքին»
Բաղադրություն՝ տղրընդեր (տղրնտեր)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղրընդեր, տղրնտեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ántra
«ներքին»
հուն.
εντερα
«աղիք, փորոտիք, ընդերք»
լատ.
interus
«ներքին»
Մատենագիտություն
H. AG 447; Աճ. ՀԱԲ 125; Pok. IEW 313
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՒՓ (ծուպ) «ծփանք, ալեծածանություն, ներքին անհանգստություն, խուզարկություն, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eub- «ծփալ, ալեկոծվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ub-)
եթե ճիշտ է համեմատությունը ռուս. зыбь «ալեծածանություն, ծփանք» բառի հետ։ Հնարավոր է պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն լինելը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծփել, ծփանք, ծփանի, ծփալի, ծփալից, ծփական, ծփին, ծփումն, ծփոց, անծուփ, բազմածուփ, գեղածփիլ, երկրածուփ, յարածուփ, հեղեղածուփ, ծովածփանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
зыбь
«ալեծածանություն, ծփանք»
Մատենագիտություն
Սարաջեւա, ԱՍԼՍՊ 24
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԶԱԿ (-ի, -աց) «կզակ, ներքին ծնոտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-g(h)-) *-ակ ածանցով
հ.-ե. զուգահեռները *g-ով են, թեեւ իրանական, բալթիական, սլաւոնական խմբերում *g(h)-ի եւ *g(')-ի արտացոլումները չեն տարբերւում, հայերենում էլ *-ugh- եւ *ugh- տալիս են -ուզ: Սակայն հնարաւոր է ամբողջական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից (հնդեւրոպական *kug- *keu- «ծռել» արմատից), թեեւ այդպիսին չի հաւաստւած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կզակահաց, կզակակալ, կզակային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. վ. գ.
kugel
««գնդակ»»
գ.
kogal
««կլոր լեռնագագաթ»»
նորվ.
kjūka
««գունդ»»
խոլ.
kjūka
««մատնակոճ»»
լիտվ.
guga
««(փոքր) սապատ»»
ռուս.
гугля
««ելունդ»»
պ.
güzak
««ոտքի կոճ»»
լիտվ.
gùžus
լեհ.
guz
««ելունդ»»
Մատենագիտություն
ն. վ. գ. None
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐՏ (-ի, -աց) «ներքինի, ներքինացված»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրտել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 516, սյունակ 1 Էջ 516
ՄԱՐԴՊԵՏ «մարդպետ, ներքինապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *mardpat
ըստ Ն. Ադոնցի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարդպետական, մարդպետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 280-281
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՐ II «մեջ, տակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(e)nero- «ներքին»
հ.-ե. արմատ՝ *ner- «տակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ի ներքս, ներքին, ներքինի, ներքսակողմն, ներքնակ, ներքնատուն, ներքնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένεροι
«ներքնայիններ»
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԵՐՔԻՆԻ (-նւոյ, -նեաց) «ներքինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է ներքին բառից՝ -ի վերջածանցով՝ իրանական համատիպ կազմություն օրինակով․
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
'ntryk (=antarkə)
«ներքինի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 447
Էջ 698, սյունակ 1 Էջ 698
ՍՐՄԿԱՊԱՆ «ներքին սենեակ, վարագոյր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *srisk(a)pan
հմմտ. պ. siriškvān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 286