Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 20 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԲՈՂՆ (-ամբ, -ւաւք) (աղեբողոն, աղաբաղովն, աղաբանոս, աղաբղոն, ղաբողոն, ղաբողոնիկ, ղաբոնիկ, անադափ, անաբող, անափաղ, բողոն, բուղոն) «կարճ փիլոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναβολή
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերկազաբաղ
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 117
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿ ««բոբիկ, բոկոտն» (բբբ. բոբիկ <բոկիկ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhoso- «մերկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhoso-go-) *bhoso- «մերկ» հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոկագնաց, բոկութիւն, բոկանի, բոկոտն, բոկիկ, բոկական, բոկոլոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
bar
«մերկ»
լիտվ.
basas
հ. սլ.
bosu
«բոբիկ»
Մատենագիտություն
H. AG 430; Աճ. ՀԱԲ 462; Pok. IEW 163
Էջ 147, սյունակ 1 Էջ 147
ԳԱՂՁԱՅ (գաղճայ) «մերկ» կամ «օրինակ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳԼՈՒԽ -ոյ, ուշ՝ -աւթ «գլուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu- «գլուխ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ, գլխազերծ, գլխադիր, գլխանի, գլխապարտ, գլխատել, գլխարկել, գլխաւոր, գլխիբաց, գլխովին, գլխել, զգլխել, բազմագլուխ, երկգլխի, բարձրիգլուխ, գահագլուխ, մերկագլուխ, մարդագլուխ, դարագլուխ, կորագլուխ, գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă
«գլուխ»
հ. ս.
glava
«գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565; Ջահ. ՀԼՊ 127; Pok. 350
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՐ (թոյր), -ոյ «թուր, սուր (զենք)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter(ə)- «տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրաթափ, թրածեծ, կիսաթուր, թրաձեւ, թրաձուկ, թրամարտ, թրամերկ, թրասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τείρω
«մաշեցնել, ուժասպառել»
հուն.
τορέω
«ծակել, կտրել»
հուն.
τόρος
«դուր»
լատ.
terō
«տորորել, փշրել, աղալ»
ռուս.
тереть
«տորորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 295, սյունակ 1 Էջ 295
ԼԵՐԿ (ղերկ, լեկ) «լերկ, անմազ, մերկ, ոչ ձայնեղ, խուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg- «հարթ, ողորկ, լպրծուն, սահուն»
Այս իմաստով գրված է նաեւ դերկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերկամորթ, լերկութիւն, լերկանալ, լերկամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
lergg
«զառիվայր, ուղի, հարթություն»
հ. իռլ.
lorc
«հետք»
մ. իռլ.
lorgg
«հետք»
հայ.
ողորկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277; Աճ. ՀԱԲ 556; Pok. IEW 679
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՂՄՈՐ ««փետրաթափ, մերկամորթ» (բրբ. «գերհասուն, կակղած. ջրալի»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)leib-, *(s)lib-)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» արմատից ծագող *(s)leib-, *(s)lib- հիմքից՝ -որ վերջածանցով (հմմտ. պղտոր)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός
«սահուն»
հ. վ. գ.
slēfan
«սահել»
վ. ն. գ.
slēpen
«հարթել, հղկել»
հայ.
լպիրծ, լպիրտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 289; Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈԿ (-ոյ) (լուկ «հազիվ», լուր «իսկոյն եւեթ») «զուրկ, զերծ, ազատ, պարզ, հասարակ, մերկ, աղքատ, միայնակ, միայն, սոսկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lēg- «թոյլ, մեղկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *logo-) «ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
«ազատ թողնել, արձակել» իմաստից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոկարար, լոկիմ, լոկաւոր, լոկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ληγώ
«դադարեցնել»
հուն.
λαγασσαι
«բաց թողնել» ըստ Հեսիք.
լատ.
laxus
«արձակ. ընդարձակ»
մ. ն. գերմ.
lak
«թոյլ, արձակ»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒԻ (-ոյ) «կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ, կռուական, կռուակից, կռուանոց, կռուասէր, կռուարար, գազանակռիւ, զատեկռիւ, բանակռիւ, մենակռիւ, մերկակռիւ, նաւակռիւ, բռնակռիւ, լծակռիւ, ընդդիմակռուել, անկռիւ, անկռուելի, բանակռուութիւն, ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρῑμη
«խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ.
krēg
«համառություն»
մ. վ. գ.
kriec
«ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ.
krieg
«կռիվ»
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼ- «մերկ, բաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լայն ու հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pele-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլանի, հոլանիի, հոլոնի, հոլաթեւել, հոլաթեւեան, հոլանել, հալանել, հոլամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
полый
«բաց, ազատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109