Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մակ» որոնման արդյունք՝ 285 բառահոդված
· Էջ 1 / 29
Էջ 24, սյունակ 1
ԱԲԱԲԵԿ
«ջուկների ժամանակ), դաստիարակ, խնամակալ»»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արեւել. թյուրք. atabeg
Աղբյուր՝ չաղաթ. atabeg
հմմտ. արեւել. թյուրք. atabeg, չաղաթ. atabeg
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աբաբեկություն
Մատենագիտություն
H. AG 261;
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 27, սյունակ 1
ԱԽԱՄԱԽ
«հիմար, տխմար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. āhmāq
(լուսաբանման կարոտ է)
Փոխառություն սեմական աղբյուրից. լուսաբանման կարոտ է փոխառության աղբյուրը V դարում
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԱՍ
II
(ակատտիոն, ակակ)
«նավակ, մակույկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἄχατος
Աղբյուր՝ հուն. ἀχάτιον
Մատենագիտություն
H. AG 339;
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿՆ
(հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ)
«աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-)
ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-)
երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել,
յականել,
զականել,
ականողիք,
ականատես,
ականաւոր,
ականի,
միականի,
ակնհար,
ակնածու,
ակնահաճոյ,
ակնակայիճ,
ակնարկել,
ակնդի,
ակնիտ,
ակնկոր,
զիջակն,
խայտակն,
կորակնել,
չարակն,
ակնկալութիւն,
անակնկալ,
ակնահաւատ,
ակնանմամ,
ականոց,
ականատ,
ակնատ,
աղբերակն,
ակնաղբիւր,
ականակապ,
ականակերպ,
ականակիտ,
ակնագործ,
ականագոյն,
ոսկեակն
Նոր՝
ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak (սեռ.)
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413;
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՈՒՄԲ
(-ի, -ից)
«նստելու տեղ, հավաք, հավաքույթ, ժողով, բազմություն, հանդես, ճաշկերույթ, նստատեղ եւ ուտելիք»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակմբահոյլ,
ակմբիլ,
եռակմբաբանոց,
բազմակմբանոց
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԽԻՆ
(-ի, -աց, -անց, -այց, -եաց)
«աղախին, կին ծառա»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Կասկածելի են համեմատությունները ակկադ. alāhinnu(m) «ջրաղացպան» (< խուռ.) եւ ուրարտ. alahhi «տիրային» բառերի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը աղխ «ցեղ, զարմ, ժողովուրդ» բառի հետ, որ սեմական ծագում ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղախնութիւն,
աղախնել,
աղախնայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
alāhinnu(m) «ջրաղացպան» (խուռ.)
ուրարտ.
alahhi «տիրային»
Էջ 38, սյունակ 1
Ա(Ղ)Խ
(-ի, -ից)
(ԱԽ)
«փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. ‘ahl
(Անհավանական է)
«ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
Աղբյուր՝ արաբ. yalaq
(Անհավանական է)
«փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել,
աղխամադխ,
աղխազուր,
ալխազուր,
ա(ղ)խստրոյզ,
աղխատրուզել,
բազմաղխադխ,
աղխաղխակոյտ,
ճարտարաղխ,
ախանտեալ,
ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 40, սյունակ 1
ԱՂՏՈՐ
(աղտուր, ախտոր)
«սումակ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐԻԱՍՏ
«անխուսափելի»
(Նեմեսիս աստվածուհու մակդիրը)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Ἀδράστεια
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 192
Էջ 60, սյունակ 1
ԱՆՁՐԵՒ
-ոյ, -ի, -աց
«անձրեւ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *g’heu- «թափել, լցնել, գոհել» արմատի հետ` *-ro կամ *-tro ածանցներով. պատահական պետք է համարել նմանութիւնը սեմական (եբր.) եւ քուշական (սոմալի) համանիշ ձեւերի հետ (հմմտ. Ջահ. ՀԼՊ 466):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձրեւաբախ,
անձրեւածին,
անձրեւել,
երկնանձրեւ
Նոր՝
անձրեւաբեր, անձրեւային, անձրեւանոց, անձրեւաչափ, անձրեւոտ
անձրեւաբեր, անձրեւային, անձրեւանոց, անձրեւաչափ, անձրեւոտ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։