Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԾՈՒԽ
(ածուղ, անճող), -ոյ
«ածուխ, կրակ. մոխիր. մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *angelo-
«ածուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang, *ong)
Թերեւս կապ ունի հ.-ե. *angelo- «ածուխ» նախաձեւի հետ (*ang կամ *ong «ածուխ»)։ հայերենի համար ենթադրելի են *ang'olo- > *անճող>անճող եւ ang'ōlo>*անճող >ածուղ-> ածուխ բաղարկմամբ ծուխ բառի հետ։ Չեն ընդունում H. AG 412 եւ Աճ. ՀԱԲ 1, 103։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածխանամ,
ածղանամ,
ածխակէզ,
քարածուխ,
ածխագործ,
ածխանոց,
ածխավաճառ,
ածխահանք,
ածխաթթու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angāra
հ. հնդկ.
angiṣṭ
պրուս.
—
լիտվ.
anglis
սլավ.
agli
«ածուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 412;
Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՇԱՄ
«մուշկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գուճող բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՃՈՂ
««ժանտաքիս (՞)» (բբ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գուճամ բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 589
Տե՛ս նաեւ
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՒԱՐՏ
(-ի, -աց)
(խաղուարտ, խաւարտ)
«պալար, ուռուցք. քաղցկեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kauəlā-
*k/kh անցմամբ եւ *l-ի դրափոխութեամբ կազմուած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղաւարտել,
խաղաւարտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καλα (<*καφελα)
«ուռուցք»
հ. իսլ.
haull
հ. անգլ.
hēala
«ճողուածք»
հայ.
խոյլ
բրբ.
խլիբ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131
Էջ 319, սյունակ 1
ԽԱՐԱԶԱՅ
(-ի, -ից)
«բեզոար (որոճողների ստամոքսում գոյացող բուժիչ քար)»
(բժշկ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ անհայտ xaraza
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 335, սյունակ 1
ԽՃԵԼ
«խիտ լինել, ճխտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʰei-
«կիտել, իրար վրա դարսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k(u)hi-di-)
Սակայն հնարավոր է կապը խիտ բառի հետ՝ *khidio- > խիճ, խճել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խճող,
խճողել,
խճճողել,
խճղել,
խճողություն,
խճող,
խճողակ,
խճճել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
cāyati
«խիտ լցնում է, կիտում է, կուտակում է»
հ. հնդկ.
caya
«կույտ, դեզ»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻՄՊԱՅ 114
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄԼԵԼ
«մեջքին կապել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«(երկու ձեռքով) բռնել (կապանք, շղթա), իրար սեղմել (գունդ), խճողել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gm-l-)
արմատից. հմմտ. հայ. ճիմ, ճմլել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
gemel
«կապանք, շղթա»
նորվ.
kumla
«գունդ. սեղմել»
հ. իսլ.
kamla
«ճզմել. ճմլել»
լիտվ.
gumulas
«գունդ»
ռուս.
гомола
«գունդ»
Էջ 379, սյունակ 1
ԿԱՄՆ
(-ին, -ունք, -անց)
«կամ, կալսելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել (կապանք, շղթա), իրար սեղմել, խճողել»
արմատից. հմմտ. հայ. ճմլել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամնասայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαγγαμον
«ցանց, ուռկան»
մ. իռլ.
gemel
կիմր.
gefyh
«կապանք, շղթա»
հ. իսլ.
kamla
«ճզմել, ճմլել»
հ. անգլ.
cimb(e)
«կապ»
ռուս.
-жать (жму)
«սեղմել. ճզմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՃ
«գնդաձեւ բան, գնդվածք, ծառի բուն (կտրտված ճյուղերով), կաղամբի կոթ, գերան, ծեծելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘodi-, *gouədi-)
*-d ածանցանով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *goᵘodi-, *gouədi- (*geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» *-d ածանցանով) արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճակ,
կոճղեզ,
կոճղիզ,
կոճողիզ,
կոճողէզ,
կոճապղպեղ,
կոճկեն,
կոճկենիկ,
կոշկոճել,
կոճկոճել,
կոճոպել,
կոճռտիլ,
կոճկցել,
կոճիկ,
կոճկամբ,
կոճկորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ.
kāte (kaut)
«կոճ»
ն. վ. գերմ.
kote, köte
«կոճ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՃՂ
(-եղ)
«կոճղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նոյն ծագումն ունի, ինչ կոճ բառը՝ օժտուած -ղ ածականով (հ.-ե. *-el °):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճղէզ,
կոճղիզ,
կոճողէզ,
կոճողիզ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։