Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 46, սյունակ 1
ԱՄՈԼ
(-ի, -ից, -աց)
(ամոլի)
«լծակից, լծորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«քշել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sm-poliio-)
*sm- «միասին, համա-» եւ *pel- «քշել»
Կազմութեան համար հմմտ. ամուլ` *n-polō-.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եզնամոլ(ի),
գառնամոլք,
ամոլաջիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pellō
«խփել, հրել, քշել»
լատ.
opilio
«հովիվ < ոչխար քշող»
(*owi-pilio)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԵՂ
«անթեղ, կրակախառն մոխիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anth-
«տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anth-°)
Եթե բաղկացած չէ ան- ոչ ժխտական նախածանցից (հմմտ. անձեռոցիկ, անբանի) եւ թեղ «դեզ, շեղջ, կույտ» բառից, ապա կամ համեմատելի է կամ հայ. բրբ. անթայր «կայծ», հուն. άνθραξ «ածուխ», խեթ. ant «տաք» բառերի (< հ.- ե. *anth-°), կամ վրաց. anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել» բառի հետ: Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 194) վերջինիս հիման վրա համարում է փոխառություն կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνθραξ
«ածուխ»
խեթ.
ant
«տաք»
վրաց.
anteba
«կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 89, սյունակ 1
ԱՐԹ
I
«արթնացում, արթնութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)er-
«ցնցուել, ցատկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prth-, *(s)p(h)erd/t(h)-)
*-d/t աճականով
ձեւից, որ ծագում է *(s)p(h)er- «ցնցուել, ոտքով հրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արթուն,
արթնութիւն,
արթնական,
արթնամիտ,
արթնանալ,
ծանրարթուն,
զարթնու,
զարթչիլ,
զարթնական,
զարթնանալ,
զարթմնի,
պատերազմազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
հարթնու, հարթչիլ, արթչիլ
հ. հուն.
όρνυμαι
«վեր ցատկել, թարմանալ»
հ. իսլ.
spradka
«թայտալ»
հ. իսլ.
spretta
«վեր ցատկել, դողալ»
սերբ.-խորվ.
prenuti se
«վախենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 314
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈՀՐԵԼ
I
«խորովել, աղանձել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«եռալ, բորբոքվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-t-)
Էջ 134, սյունակ 1
ԲՈՀԲԵԼ
II
«խաբել, դավաճանել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ իրան. հր-
փոխատու լեզու՝ թրք. բոհրել
«խորովել, աղանձել»
Ենթադրվում է իրանական ծագում (հմմտ. հր-), բայց իրանական այդպիսի ձեւ չի հավաստված: Աճառյանը հնարավոր է համարում դիտել որպես թրք. բոհրել «խորովել, աղանձել» բայի մի առումը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՐ
«բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
փոխատու լեզու՝ սողդ. βr'wk'
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ,
բորոտութիւն,
բորոտիլ,
բորոտանալ,
բորութիւն,
քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati
«կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω
«ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō
«ծակել»
լատ.
feriō
«խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt
«սրորել»
իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԹ
I
«հաստ, գուլ, ոչ սուր, թավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhau-, *bhu-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բթել,
բթագույն,
բթահայեաց,
բթութիւն,
բութան-կյուն,
բթանալ,
բթամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
confuto
«խառնել»
գոթ.
baus
«խուլ. համր»
դան.
but
«բթացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479;
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ-ԵԼ
(գեհ-ել, քահ-ել)
«խփել, զարկել, հրել, բոթել, խթել, սաստել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահող
Էջ 177, սյունակ 1
ԳՐԹԵԼ
«սայթաքեցնել, մոլորեցնել, խաբել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրթիչ,
գրթի,
գրթցել,
գրթահարել,
գրթախաղաց,
գրթանալ
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ
(դանկատել, դանգել)
««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen-
«խփել, ծեծել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-)
*-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
danga
«ծեծել»
հ. շվեդ.
dinugn
«խփել»
հ. անգլ.
dangan
«խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։