Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 24, սյունակ 1
ԱԹԱՇ
«կրակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. ātarš
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ātaxš
փոխատու լեզու՝ պալ. ātaš
փոխատու լեզու՝ պ. ātaš
հմմտ. ավ. ātarš, մ. պ. ātaxš, պալ., պ. ātaš
Մատենագիտություն
H. AG 92;
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 24, սյունակ 1
ԱԹԱՇՓԱՐԻՍՏ
«կրակապաշտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. ātašparast
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 29, սյունակ 1
ԱԾՈՒԽ
(ածուղ, անճող), -ոյ
«ածուխ, կրակ. մոխիր. մուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *angelo-
«ածուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang, *ong)
Թերեւս կապ ունի հ.-ե. *angelo- «ածուխ» նախաձեւի հետ (*ang կամ *ong «ածուխ»)։ հայերենի համար ենթադրելի են *ang'olo- > *անճող>անճող եւ ang'ōlo>*անճող >ածուղ-> ածուխ բաղարկմամբ ծուխ բառի հետ։ Չեն ընդունում H. AG 412 եւ Աճ. ՀԱԲ 1, 103։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածխանամ,
ածղանամ,
ածխակէզ,
քարածուխ,
ածխագործ,
ածխանոց,
ածխավաճառ,
ածխահանք,
ածխաթթու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angāra
հ. հնդկ.
angiṣṭ
պրուս.
—
լիտվ.
anglis
սլավ.
agli
«ածուխ»
Մատենագիտություն
H. AG 412;
Աճ. ՀԱԲ 101-102
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԻՇ
(-ի, -աց)
«ակիշ, երկաթե կրակխառնիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āgiš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՈՒԹ
(բրբ. «փոքր թոնիր»)
«վառարան, օջախ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *egnis- / *ognis- «կրակ» նախաձեւի հետ:
Էջ 32, սյունակ 1
ԱՀԵԿԱՆ
-ի
«հայկական տոմարի իններորդ ամիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարթեւերեն āhrakān
իրանական աղբյուրից (պարթեւերենից՝ āhrakān) (<*āϑrakān՝ ātur «կրակ» բառից)
Մատենագիտություն
H. AG 95;
Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՐԵԼ
«այրել, վառել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āt-
«կրակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ ātēr-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրելի,
այրումն,
այրուք,
հրայրք,
դյուրայրելի,
այրեաց,
կիսայրեաց,
հրայրեաց,
այրեցած,
այրեցեալ,
այրեցուած,
անայրեցող,
հրայրեցութիւն,
զայրանալ,
զայրադին,
զայրադնէլ,
զայրանք,
զայրումն,
զայրացկոտ,
զայրացութիւն,
զայրացուք,
զայրացաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
atari
«կրակ»
սերբ.
vàtra
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 418;
Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԵՂ
«անթեղ, կրակախառն մոխիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anth-
«տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anth-°)
Եթե բաղկացած չէ ան- ոչ ժխտական նախածանցից (հմմտ. անձեռոցիկ, անբանի) եւ թեղ «դեզ, շեղջ, կույտ» բառից, ապա կամ համեմատելի է կամ հայ. բրբ. անթայր «կայծ», հուն. άνθραξ «ածուխ», խեթ. ant «տաք» բառերի (< հ.- ե. *anth-°), կամ վրաց. anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել» բառի հետ: Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 194) վերջինիս հիման վրա համարում է փոխառություն կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνθραξ
«ածուխ»
խեթ.
ant
«տաք»
վրաց.
anteba
«կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՏՐ
(բաղարկությամբ՝ *արտ-)
«կրակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ātur
«կրակ»
փոխատու լեզու՝ պ. ādar
«կրակ»
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. ātur, պ. ādar «կրակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատրաշեկ,
ատրորակ,
ատրորական,
ատրական,
ատրաշիկանալ,
արտաշեկ,
արտաշիկանալ,
արտաշիկագույն
Մատենագիտություն
H. AG 110;
Աճ. ՀԱԲ 289
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՏՐՈՒՇԱՆ
(-ի, -աց)
«կրակարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *āturōšān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 291;
Ջահ. ՀԼՊ 517
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։