Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կոկ» որոնման արդյունք՝ 51 բառահոդված
· Էջ 1 / 6
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԻՍ
(-ոյ, -եան)
(ներգ. յամսեան)
«ամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հայերենի ա- հաւելուածը բացատրւում է կամ որպէս ամ «տարի» բառի ազդեցութիւն կամ որպէս նախնական կոկորդայինի արտացոլում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամսագլուխ,
ամսատուր,
ամսամուտ,
ամսաւրեայ,
ամսական,
ամսակէս,
ամսային,
ամսատան,
ամսանահանջ,
ամսապակաս,
երեքամսեայ,
եռամսեայ,
եւթնամսեայ,
նորամսութիւն,
չորեքամսեայ,
երկամսեայ,
կիսամսեայ,
վեցամսեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māsa «լուսին, ամիս»
հուն. հռն.
μείς
դոր.
μής
լատ.
mēnsis
ռուս.
месяц «ամիս»
Մատենագիտություն
H. AG 417;
Աճ. ՀԱԲ 157-158
Էջ 71, սյունակ 1
ԱՊՐԴՈՒՄ
(-ոյ)
«բամբակոկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *apardum
Աղբյուր՝ պ. pārdum (pāldum)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
H. AG 243;
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈԼՈՐ
(–ի, –ից, –ոյ)
«բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռչել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-)
*bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել,
բոլորակ,
բոլորակութիւն,
բոլորաձեւ,
բոլորշի,
բոլորովին,
բոլորովիմբ,
բոլորեքին,
բոլորեքեան,
բոլորապատել,
երեքբոլորաձեւ,
ծրաբոլոր
Նոր՝
բոլորանուէր, բոլորագիր, բոլորտիք
բոլորանուէր, բոլորագիր, բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բլուր
մ. վ. գ.
bole «բողբոջ»
մ. վ. գ.
boln «հաստ, մեծ»
հ. վ. գ.
ballo
գ.
Ball «գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈԿՈԿ
(-ի, -աց)
«ճոռոմ, ճարտարախօս»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոկոկել
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒԿ
«պարանոց, կոկորդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhúja «թեւ, կնճիթ»
գոթ.
biugan «ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
(-ի, -ից, -աց)
«հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն,
գոռոզանալ,
գոռոզաբար,
գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԲՈՒՃ
(-ոյ)
«կենդանու կրծքամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhrugo-
«կոկորդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bh(ե)rug-, *bhorg-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαρυξ (ուշ՝ φάρυνξ) «կոկորդ»
լատ.
frumen «կոկորդ» ((*frug-s men))
հ. իսլ.
barki «պարանոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 45;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԼԱՔԱՐԹ
«շեշաքար, որով մագաղաթ են կոկում»
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս զլաքարդ (զլաքար՝ -դ հոդով), այսինքն՝ զլաքար՝ որպես քարի տեսակ (ի՞նչ է զլ- կամ (գ)-լա)։
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆՃԿՏԱԼ
«որձկալ»
Անստույգ (թերեւս)
կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` ճկտալ բայից, որ պահպանված է բարբառներում (բացատրվում է «կոկորդում այրուցք զգալ (ոգելից խմիչքի գործածությունից)»):
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՔԵԼ
«կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել
Նոր՝
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
թեթակայ, թեքութիւն, թեքում, դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179;
Pok. IEW 1058
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։