Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 25 բառահոդված (էջ 1/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԻՍ (-ոյ, -եան) (ներգ. յամսեան) «ամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հայերենի ա- հաւելուածը բացատրւում է կամ որպէս ամ «տարի» բառի ազդեցութիւն կամ որպէս նախնական կոկորդայինի արտացոլում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամսագլուխ, ամսատուր, ամսամուտ, ամսաւրեայ, ամսական, ամսակէս, ամսային, ամսատան, ամսանահանջ, ամսապակաս, երեքամսեայ, եռամսեայ, եւթնամսեայ, նորամսութիւն, չորեքամսեայ, երկամսեայ, կիսամսեայ, վեցամսեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māsa
«լուսին, ամիս»
հուն. հռն.
μείς
դոր.
μής
լատ.
mēnsis
ռուս.
месяц
«ամիս»
Մատենագիտություն
H. AG 417; Աճ. ՀԱԲ 157-158
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒԿ «պարանոց, կոկորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhug-)
իմաստային անցման համար՝ հմմտ. լատ. collum, գոթ. hals «պարանոց» հ.-ե. *kuel- «շուռ տալ, պտտել» արմատից, այլեւ՝ ռուս. шея «պարանոց», սերբախորվ. owujati «շուռ տալ» բայի կողքին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhúja
«թեւ, կնճիթ»
գոթ.
biugan
«ծռել, թեքել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 37
Էջ 222, սյունակ 1 Էջ 222
ԵՐԲՈՒՃ (-ոյ) «կենդանու կրծքամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhrugo- «կոկորդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bh(ե)rug-, *bhorg-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαρυξ (ուշ՝ φάρυνξ)
«կոկորդ»
լատ.
frumen
«կոկորդ» (*frug-s men)
հ. իսլ.
barki
«պարանոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 45; Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆՃԿՏԱԼ «որձկալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` ճկտալ բայից, որ պահպանված է բարբառներում (բացատրվում է «կոկորդում այրուցք զգալ (ոգելից խմիչքի գործածությունից)»):
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՄՍԱՀ «կոկորդիլոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. timsāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՔԻՄ «ըմպան, երախ, կոկորդ» (բառարանային բառ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
քիմ-ի բառի ի նախդիրով ձեւը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
faux
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԹ (-ոյ) «ցավ, հիվանդություն, վերք, խորխորատ, քարանձավ, խութ, կոկորդիլոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅԹ (խութ) «կոկորդիլոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ (s)k(h)ai-t- «խփել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheuto-) ձայնավորման տարբերությամբ
տարբերակի կողքին (ձայնավորման տարբերությամբ)։
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 414
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՁ/Չ (կադկաջ) «ճռվողյուն, աստղացոլք, աքլորի կանչ, քրքիջ, կրճտոց»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
հ.-ե. արմատ՝ *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են հնդեւրոպական շրջանը՝ *geu- արմատից բխող կազմությունները: (համարում է բնաձայն): Pok. IEW 1, 384 (որպես հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկաջումն, կարկաջահոս, կարկաջասահ, կարկաջել, կարկաչուն, կարկաչան, ատամնակարկաջ, սիրակարկաջ, լուսակարկաջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
garjati
անգլ.
cracian
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553; Pok. IEW 384
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՐ (-ոյ) «ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր, կերիչ, կերակրիկ, կերող, կերակրիչ, կերեւուրաց, կերութիւն, կերդի, կերեցուրի, շատակեր, մսակերութիւն, արմատակեր, կաթնկեր, խոտակեր, գիշակեր, մարդակեր, ընդակեր, ընթրեկեր-ք, ժանգակեր, անկերակուր, գաղտակեր, գայլակեր, դալարակեր, երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti
«կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά
«կեր, ճարակ»
լատ.
vorō
«կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ