Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կաք» որոնման արդյունք՝ 13 բառահոդված · Էջ 1 / 2
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՁԱԿ (-ի, -աց) «ազատ, համարձակ, չփակուած, ընդարձակ, հասարակ, սովորական, հեռու, այն կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *serg՛-
Փոխառության աղբյուր՝ աւ. harəz «արձակել»
Փոխառության աղբյուր՝ պրթ. hirz «արձակել»
իրանական աղբիւրից՝ հմմտ. աւ. harəz, պրթ. hirz «արձակել» (< հ.-ե. *serg՛-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արձակել, արձակահեր, հերարձակ, արձակավայր, արձակաքաղաք, արձակերտասանակ, արձակումն, արձակուրդ, ընդարձակ, ընդարձակել, համարձակ, համարձակելի, համարձակագոյն, արձակիլ, բացարձակ, ձիարձակ, ձիարձակարան, բազմարձակ, բուսարձակ, սանձարձակ, նախայարձակ, երեքարծեն
Նոր՝
լայնարձակ, լուսարձակ, ընդարձակածաւալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324; Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔ -ի, -ից «ոտք»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ հյուսիսկովկասյան (՞) (թերեւս)
փոխառություն հյուսիսկովկասյան աղբյուրից: «ոտքը հասնող զգեստ» (աքական բառի համար):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքացի, աքացել, աքացելի, աքեացք, աքացիք, աքացանի, աք(ա)ցոտել, աքսոտի, աքսել, աքհան, շնակաքի, քառաքեաց, աք(ո)նմեջ, առաքել, աքական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արջ. ak
բաբ. akz
բաբ. agg
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368; Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՐԱՔԱՆՉԻՒՐ (ուշ՝ -ոյ) (կրճատ՝ իւրաքանչ) «յուրաքանչյուր(ը)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k^uam-k^u e-
Ուշ համաբանական բաղադրութիւն՝ երկաքանչիւր։ Հին բաղադրութիւն բնիկ հնդեւրոպական բաղադրիչներից՝ իւր եւ քանչ < k^uam-k^u e-.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. kam-čit- «ինչ որ մեկը»
Էջ 358, սյունակ 1 Էջ 358
ԾԱՂԻԿ (-ան, -ոյ, -ի, -աց) «ծաղիկ, ծաղիկ, ծաղկախտ, գինու մաք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el- «պայծառ, զվարթ շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ol- (+ -իկ))
արմատից. հմմտ. հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղկել, ծաղկաբեր, ծաղկաբուխ, ծաղկալից, ծաղկաձեւ, ծաղկաքաղ, ծաղկեայ, ծաղկոց, ծաղկուտ, անծաղիկ, խնկածաղիկ
Նոր՝
ծաղկաբոյր, ծաղկադարման, ծաղկազարդ, ծաղկահասակ, ծաղկահար, ծաղկակաղամբ, ծաղկաման, ծաղկանման, ծաղկենկար, ծաղկեփունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γελάω «ծիծաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366; Ջահ. ՀԼՊ 125
Տե՛ս նաեւ
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՔԱՒ -ու, ուշ` նաեւ -ոյ, -ի, -աց «կաքավ, կաքավապար»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kak(k)- բնաձայնական արմատից
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. κακκάβη (թերեւս, ավելի հավանական է) «կաքավ»
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. qaqqəwā-ից (թերեւս, ավելի հավանական է)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *kak(k)- բնաձայնական արմատից` որպես բնաձայնություն առանց բաղաձայնական տեղաշարժի կամ դրափոխությամբ: Սակայն ավելի հավանական է փոխառություն լինելը հուն. վերոհիշյալ բառից կամ ասոր. qaqqəwā-ից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաքաւել, կաքաւիչ, կաքաւանք, կաքաւաձեւ, կաքաւարան, շնակաքաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κακκάβη «կաքավ»
հուն. κακαζω «կչկչալ, կաքավի ձայն արձակել»
լատ. caccilare
գ. kakkeln «կչկչալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 133, 176; H. AG 307; Աճ. ՀԱԲ 563-564
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԹՈՂ «կոթող, հուշարձան»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի կոթ բառի կամ հնդեւրոպական *gwet- «ուռուցք, կլորություն» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոթողել, քարկոթող, աշտարակաքարկոթող, կոթողական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿՋԱԼ «կղկղալ, ձայն արձակել (կաքավի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայն կազմություն, որի հիմքերը թերեւս հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկջաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կռունկ
լիտվ. girgždėti «ճռնչալ»
Էջ 436, սյունակ 1 Էջ 436
ԿՔԵԼ
Ստուգաբանություն
տե՛ս կաք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԿ (-ի) «հասկ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս կապ ունի հաս- («հասնել, հասուն») արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասկաթուռ, հասկահանեալ, հասկաքաղ, քաջահասկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՒ (-ոյ, ուշ նաեւ` -ի) «ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu- «լցնել, թափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ, ձեւողանալ, ձեւիչ, տձեւ, տձեւութիւն, անձեւ, կաքաւաձեւ, կամարաձեւ, ծաղկաձեւ, գրածեւ, դաշտաձեւ, բոլորաձեւ, լեռնաձեւ, ձեւաբանութիւն, ձեւապաշտ, ձեւափոխել, ձեւափոխութիւն, ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χέω «լցնել, թափել»
հ. շուեդ. giuta «ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 150; Pok. IEW 447