Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԾ
(-ի, -ից, հգն. այծիք (այծի, -եաց))
«այծ կենդանի»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այծեամն,
Այծեմնիկ,
այծենի,
այծեաց,
յայծ(ա)քաղ,
էշայծեամն,
այծենական,
այծացած,
այծամարդ,
այծեղջիւր,
այծառ,
այծար,
ածաղ,
քարայծ,
այծկիր,
այծաղիաց
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԾԵՂ
(անձեղ, անձեղն)
«կաչաղակ, մի եղանակ»
(երաժշտ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա հ.-ե. *kneug- բնաձայն արմատի հետ:
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՏԻՆՈՍ
«համաստեղություն Այծեղջյուրի մոտ»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Άντίνος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 212
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՈՒԱԾ
-ոյ
«աստված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu-
«աստված, ոգի»
հ.-ե. արմատ՝ *diu-
«աստված»
միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը. ա) ծագում է հնդեւրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հ. հնդկ. ánila «կենսաշունչ», գ. *ansur «աստված, ոգի») եւ *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով եւ -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի եւ տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած), ձեւի բաղադրությամբ. բ) ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միաց-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածաբարբառ,
աստուածաբեր,
աստուածագէտ,
աստուածագիր,
աստուածախաւս,
աստուածախաւսել,
աստուածահար,
աստուածանշան,
աստուածեղէն,
աստուածական,
աստուածանի,
աստուածարել,
բազմաստուածեան,
երեքաստուածեան,
չաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ánila
«կենսաշունչ»
գ.
*ansur
«աստված, ոգի»
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵՌՆ
(-ան, -րունք (եւ -եր-ք))
«չարիք, փորձանք, ոճիր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել»
Աւելի քիչ հաւանական է կապը եղար, եղեր բառերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեռնաւոր,
եղեռնագործ,
եղեռնական,
եղեռնահամ,
մեծեղեռն,
եղեռնադատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολλυμι, ολεκω
«ոչնչացնել, կործանել»
խեթ.
hullai-
«հաղթել, պարտութեան մատնել, ոչնչացնել»
թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306
Էջ 216, սյունակ 1
ԵՂՋԻՒՐ
(հին՝ եղջեր), -ջեր, -ջերց (-ջերաւ)
«եղջիւր, կոտոշ, պոզ, սրվակ, մի անկիւնազարդ, այծեղջիւր (պտուղ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
«վերնամաս, գլուխ, եղջիւր, գագաթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’reuer- կամ *k’reuro-)
արմատից ենթադրված
*k՛reuer- կամ *k՛reuro- նախաձեւի դեպքում ենթադրվում է *k՛r-ի նույնպիսի զարգացում, ինչպես *bhr-ի դեպքում (աղբիւր եւ եղբայր բառերում), որը քիչ հավանական է․ անհավանական է նաեւ խեթ․ *karauar «եղջիւր» եւ հայ․ եղջիւր բառերի համար *ghr-ով նախաձեւի վերականգնումը (փոխանակ *k՛r-ով նախաձեւի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղջերու,
եղջերատր,
եղջերիկ,
եղջերուաքաղ,
եղջերցել,
միեղջերու,
մահիկեղջիւր,
ռնգեղջիւր,
այծեղջիւր,
միեղջիւր,
եղջերենի,
եղջերաւոր,
եղջիւրաքոյս,
եղջիւրահանդիպեալ
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՒ
I
«կտոր, պատառ (հատկապես շորի)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēbh-
«ճյուղ, փայտի կտոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ēbh- / *g'ebh-)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ē(i)-
«ծլել, ծաղկել, ճեղքվել, պատռվել»
(*g'ī-u > ծիւ)
Բաղադրություն՝ ծուեն, ծիրանածուեն, ծուել (ծլել՝ ԲՀ)։ Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *g'ēbh- / *g'ebh- «ճյուղ, փայտի կտոր» (°) արմատից: Հնարավոր է կապը նաեւ հնդեւրոպական *g'ē(i)- «ծլել, ծաղկել, ճեղքվել, պատռվել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ծեղ, ծիղ, հ. անգլ. cinu, դան. բրբ. kin «ճեղք» (*g'ī-u > ծիւ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծուեն,
ծիրանածուեն,
ծուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
kafi
«կտոր, կտրված բան»
լիտվ.
žabas
«ճիպոտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 365, սյունակ 1
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՆՃՂԱՅ
(-ի, -ից)
(ցնծղայ, ճնճղայ, ծեծեղայ, ծիծեղայ)
«ծնծղայ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. sessəlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծնծղեակ,
ծնծղակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 465
Էջ 757, սյունակ 1
ՓԱՅԾԱՂՆ
(-ն, -դան, -դամբ)
(փայծեղն, փայծաղն)
«փայծաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sphelg’en-
(անմիջական նախաձեւ՝ *spleng’h-, *spleg’h-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *sphelg’en-` *spleng’h-, *spleg’h- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փայծաղնացավ,
փայծաղոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
plīhán
մ. պ.
spārz
հուն.
σπλήν
լատ.
lien
անգլ.
spleen
«փայծաղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։