Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 19, սյունակ 1
ԱԲԵԹ
-ի
«աբեթ (դյուրավառ նյութ, որ բռնկվում է հրահանը կայծքարին խփելով)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. abedi
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 74) հնարավոր է համարում հակառակ փոխառությունը, բայց վրաց. բառը ընդհանուր քարթվելական է
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 40, սյունակ 1
ԱՃ
(ուշ՝ աչ)
««աճում» (ուշ՝ «ակնուռ, աչք»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aug-
«աճել, պտուղ, հաստապտուղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ogiō- *ēg-)
*ēg- արմատը թերեւս կրճատված է *aug- «աճել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճել,
աճումն,
աճուն,
աճական,
անաճ,
գերաճումն,
դրախտաճուն,
բազմաճուն,
աճեցական,
աճեցութիւն,
աճելութիւն,
աճելական,
յ-աճ-ախ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
akran
«պտուղ»
ռուս.
ягода
«հաստապտուղ, պտուղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 773;
Աճ. ՀԱԲ 140
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՑ
«այցելություն, քննություն, խնամք, վրեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ais-
«ցանկանալ, որոնել, այցելել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ais-sk'ā-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այցելու,
այցելութիւն,
այցելել,
այցել,
յայցել,
այցելականութիւն,
այցառնութիւն,
այցետոմս,
այցեքարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ićchā
«ցանկություն»
հ. վ. գ.
eiscōn
«հետազոտել, հարցնել, պահանջել»
լիտվ.
ieškóti
«որոնել, հետազոտել»
Մատենագիտություն
H. AG 418;
Աճ. ՀԱԲ 177
Էջ 70, սյունակ 1
ԱՊՈՒՌ
I
«ավար, կողոպուտ, առասպելական կենդանի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āpurtan
«կողոպտել»
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āpurtan «կողոպտել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌԱՍՊԵԼ
«ավանդություն, զրույց, լեգենդ, առակ, առած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *spel-
«արտահայտիչ խոսել»
Կազմված է առ- նախածանցով` առանձին չգործածված *(ա)սպել արմատից, որ ծագում է բնիկ հնդեւրոպական *spel- «արտահայտիչ խոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առասպելիք,
ռասպելական,
առասպելաբան,
առասպելանուն,
առասպելախօս,
առասպելապատիր,
առասպելարկու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
spill
«պատմություն, ասք, զրույց, առասպել, առակ»
հ. անգլ.
spell
«պատմություն, խոսք, քարոզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՐԱԼԵԶ
-է
(արալէզ, յարալէզ, առլէզ)
«առասպելական էակ, որ լիզելով մեռել է կենդանացնում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Սովորաբար համարվում է բաղադրված Արա կամ յար եւ լէզ բաղադրիչներով, բայց սա կարող է ժողովրդական ստուգաբանություն լինել
Էջ 87, սյունակ 1
ԱՐԳԵԼ
«արգելք, խոչընդոտ, բանտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkelo-
«փակել, խափանել, խոչընդոտել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգելական,
արգելոց,
անարգել,
վիմարգել,
արգելել,
շնչարգել,
շանթարգել,
արգելակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρκέω
«վանել, հեռացնել»
լատ.
arceo
«փակել, կողպել»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 304
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵՀԵՄՈՎԹ
(-ի, -աց)
(բեհմովդ, բեհմովթ, բեհէմօթ, բեհմութ, այլեւ՝ բեհմովն, բեհմոն, բեհնովթ)
«առասպելական մի մեծ գազան, սատանա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. behemōth
Նոյն աղբիւրից են անգլ. behemoth, ռուս. бегемот «գետաձի»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անգլ.
behemoth
ռուս.
бегемот
«գետաձի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 438
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԲՈ
(բոբո, բոլոլաճ, բոբոլ, բոդոլա, բոբոխ)
«ճիվաղ, երեւակայական էակ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն քարթվելական աղբյուրից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 95) միացնում է պոպոճ (բոբոճ) բառին, որ հավանաբար սրանից տարբեր է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մեգր.
bobolia
ճան.
bombula
վրաց.
oboba
«սարդ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 95
Տե՛ս նաեւ
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԼ
(գայդ, գել, գէլ), -ոյ
«գայլ (կենդանի), ձիու կոշտ սանձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ulkʷo-
«գայլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ulkʷio-)
հիմքից
Նկատի ունենալով հնչյունական դժվարությունները՝ ոմանք համեմատում են կելտական բառերի հետ (հ. իռլ. fdel, գալլ. vailo (անձնանուն) որպես հայ-կելտ. զուգաբանություն՝ *uailo-՝ *uai- ձայնարկությունից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայլանալ,
գայլենի,
գայլախազ,
գայլակորիւն,
գայլառ,
գալառ,
գայլագռաւ,
գայլահալած,
մարդագայլ,
շնագայլ,
գայլխոտ,
գայլախոտոր,
գայլասոխ,
գայլթաթ,
գայլուկ,
գայլվիզ,
գայլականջ,
գայլու ականջ,
գայլաթուր,
գայլու թուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vṛka
հուն.
λύκος
լատ.
lupus
գոթ.
wulfo
հ. սլավ.
vlьkъ
«գայլ»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 512;
Pok. IEW 1111
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։