Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐԻՏԱԿ
«վայրի չաման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *andhos-)
Կազմուած է այլուստ անծանօթ անդրի- (սեռակա՞ն) եւ տակ «արմատ» բաղադրիչներից։ Առաջինը կապ ունի՞ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատի հետ (*andhos- «ծաղիկ, խոտ»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ándha
«սոմա (բույս)»
խոլ.
ainder
«երիտասարդ կին»
<կելտ. *andhero «ծաղկող, երիտասարդ»
հայ.
անդ
«հունդ»
հայ.
անդեայ
«նախիր»
Էջ 103, սյունակ 1
Էջ 226, սյունակ 1
ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
(-ի, -աց)
«երիտասարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *rētak-sard
փոխատու լեզու՝ մ. պ. rētak
«երիտասարդ»
փոխատու լեզու՝ պ. sāl
«տարի»
հմմտ. մ. պ. rētak «երիտասարդ» եւ sard, պ. sāl «տարի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիտասարդական,
երիտասարդանալ,
երիտասարդանոց,
երիտասարդուհի
Մատենագիտություն
H. AG 148;
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆՁՈՒՂ
(ընջիղ)
«երիինջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
*-սն ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատից՝ *-սն ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
անդի
անդեայ
մ. իռլ.
ainder
«երիտասարդ կին»
մ. իռլ.
aindir
«երիտասարդ կին»
կիմր.
anner
«երիինջ, ընջուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112, 157
Էջ 260, սյունակ 1
ԹԱՐՄ
«թարմ, նոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«քնքուշ, թույլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trmo-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
trim
«երիտասարդ»
լատ.
termes
«կտրված ճյուղ, բողբոջ»
հուն.
τεράμων
«քնքուշ»
հուն.
τέρην
«քնքուշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 161;
Pok. IEW 1071
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՈՒԿ
(-ան, -ունք)
«նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-)
*-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ,
մանլուկ,
մանլտի,
մանկանալ,
մանկամարդ,
մանկամայր,
մանկաբարձ,
մանկաբարոյ,
մանկապէս,
մանկակորուստ,
գեղեցկամանուկ,
մանկապարտէզ,
մանկավարժ,
մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ»
ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272;
Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԱՂ
(-ոյ)
«մատաղ, մատղաշ մանուկ մատաղ հորթ, զոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ. կաթել. հյութեղ, պարարտ, բտած»
որտեղից նաեւ մածառակ, մաճար/ռ, այլեւ պ. maskah «թարմ յուղ», հ. վ. գ. Mast «գիրացում, բտում»: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 267), հենվելով սլավոնական զուգահեռների վրա (հ. սլ. mladŭ, ռուս. младший «երիտասարդ, մատաղ»), բխեցնում է *mel- «մանրել» արմատից՝ *-d- աճականով եւ դրափոխությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատաղածին,
մատաղական,
մատաղամայր,
մատաղատուն,
մատաղել,
մատղաշ,
մատաղահաս,
մատաղատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
maskah
«թարմ յուղ»
հ. վ. գ.
Mast
«գիրացում, բտում»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 694;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 517, սյունակ 1
ՄԱՐԻ
(-րոյ, -րեաց)
(մայրի)
«էգ թռչուն, հավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *merio
«մանկամարդ կին, աղջիկ»
*merio «մանկամարդ կին, աղջիկ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
márya-
«երիտասարդ մարդ»
հուն.
μεῖραξ
«աղջիկ»
ուշ՝ «տղա»
լատ.
maritus
«ամուսնացած մարդ»
լիտ.
marti
«նորահարս»
կիմր.
merch
«դուստր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԶԻ
«հորթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mozg’huo
«երիտասարդ անասուն, հորթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mozg’ho-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mozg’huo (*mozg’ho-) «երիտասարդ անասուն, հորթ» արմատից: (հայ-հունական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոզամայր,
մոզարած,
մոզիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μόσχος
«բողբոջ, ընձյուղ, երինջ, հորթ»
Մատենագիտություն
H. AG 475;
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 653, սյունակ 1
ԶՈՎ
(ջոպ)
«ծիլ, ընձյուղ, կեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iou-
«երիտասարդ»
հ.-ե. արմատ՝ *ieu-
«կապել»
*iou- *ieu- «երիտասարդ» եւ *ieu- «կապել» (՞) արմատների համընկնումով։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 131) բխեցնում է *yeuo- «հացահատիկ, հատկապես գարի» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջովանալ,
հաստաջով,
քառասնաջով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։