Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 20 բառահոդված (էջ 1/2)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼ II «դեղնականաչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal- (*dhl-))
ոչ «մի տեսակ ձուկ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դալար
հայ.
դալուկ
հուն.
θαλλω
«աճել, ծաղկել, կանաչել»
ալբ.
dal
«բողբոջել»
հայ.
դեղին
(*dhel>)
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 46; Աճ. ՀԱԲ 612
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱՐ -ոյ «խոտ, կանաչ, բանջար, դալար, կանաչ, թարմ, մատղաշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- (անմիջական նախաձեւ՝ *dhāl- կամ *dhl-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դալարի, դալարանալ, դալարաբար, դալարութիւն, դալարուտ, դալուկ, մշտադալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θαλλω
«կանաչել, փթթել»
հուն.
θαλερος
«մատղաշ, ծաղկուն»
ալբ.
dal
«բողբոջել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 612
Տե՛ս նաեւ
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՂՁ «վայրի անանուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal-) (*dhaldio- կամ *dhldhio-) արմատից
որտեղից նաեւ դեղ, դեղձ, դալար:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 616
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂ I (-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու, դեղել, դեղագիտութիւն, դեղագործ, դեղոց, դեղախոյնկ, դեղահունդ, դեղաբուխ, դեղուն, անդեղեայ, անդեղայ, անթեղայ, մաղձադեղ, մկնդեղ, սեւադեղ, դառնադեղ, թմրադեղ, կապնդեղ, հացադեղ, խաշնդեղ, ծակնդեղ, դեղագիր, դեղատոմս, դեղատուն, դեղավաճառ, դեղատուփ, դեղափոշի, դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՂԲ «դեղին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-bh- «ծաղկել, կանաչել»
Առանց ածականի ձեւն առկա է դեղ բառի մեջ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՂՁ (դեղձան «դեղին») ««դեղձ (պտուղ)» («*դեղին»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhel-dhi-) արմատից (*dhal-ի կողքին, որտեղից՝ դալ, դալար)
այստեղից է նաեւ դեղձ «դեղին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դալ
հայ.
դալար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 649
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԼՈՒԿ «բծավոր զինագոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
Հավանաբար կապված է դեղ, դալար խմբի հետ՝ *dhel- ձեւից, միայն եթե ճիշտ է Ռ. Ղազարյանի «Բուսանունների բառարանի» (էջ 26) աղբյուրը:
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՈԽ (-ի, -ից) «բանջարի դալար ցողուն, աշտանակի բուն» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոխոյ (զոխօ)
Էջ 268, սյունակ 1 Էջ 268
ԹՂՔԻ (թղկենի, թղկի, թխկի, թխկենի, ղղքի, տխկի) «մի ծառ՝ բիձիխի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «աճել, կանաչել» *tāl-ի կողքին
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» *dhāl-ի կողքին
եթե նախնականը ղղքի ձեւն է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թայլ
առաջին դեպքում
հայ.
թաղթ
առաջին դեպքում
հայ.
դեղձ
երկրորդ դեպքում
հայ.
դեղին
երկրորդ դեպքում
հայ.
դալար
երկրորդ դեպքում
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԶՈՒՐ «զոպա, ծոթրին»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
նույնն է խոզար «դալար բույս» բառի հետ, եթե ԲՀ-ի «խազոր եւ զոպայ ծոթրին կամ բոյս դալարոյ» բառահոդվածի մեջ պետք է առանձնացնել զոպայ «ծոթրին» եւ խազոր=խոզար «դալար բույս» բառահոդվածները