Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 133 բառահոդված (էջ 1/14)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲԼԱՀ (ապլեհ) «հիմար. տգետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ablah
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 12
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳԻ (-ւոյ, -եաւ/-ւով) «պոչ (մազոտ), առնի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագետոր, ագետակ, ագատ, կարճագի
Էջ 28, սյունակ 1 Էջ 28
ԱԽՈՐԱՆ «սրընթաց»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ախուրեան (Ախորան) գետի անունից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 99
Էջ 45, սյունակ 1 Էջ 45
ԱՄԵՆ I (-ի, -ից) (ամենի, ամենից, ուշ` ամինո ձեւերով) «բոլոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «մեկ, միասին, հետ» (անմիջական նախաձեւ՝ *smto-) -ն ածանցով
որպէս գերադրականի մասնիկ` ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում եւ այլն, գոյականների հետ «ամենից աւելի ունեցող» իմաստով` ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր եւ այլն: (ա-մէն-` սխալ գրութեամբ)` ամենիմաստ, ամենողորմ եւ այլն (ուշ` ամենի-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամենայն, ամենագետ, ամենաբժիշկ, ամենազատ, ամենաբար, ամենացոյց, ամենաշնորհող, ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում, ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր, ամենիմաստ, ամենողորմ, ամենեքեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
samá
«մեկը»
հուն.
άμο-
«միասին»
գոթ.
sums
«մեկը»
Մատենագիտություն
H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳ (-ու, -ոյ) «առաւօտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-) տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ, գայգապաշտաւն, գայգացնոր, գայգութիւն, այգալաց, այգոգ-ք, այգաստեղ, այգանամ, այգենամ, այգուց, այգանող, այգորեմ, այգետրեմ, յայգորեմ, ազետրեմ, այգաբաց, այգամուտ, այգանվագ, գայգալոյս, գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə
«օր»
գոթ.
air
«վաղ»
հուն.
αἴνω
«այրել»
հուն.
αἴθων
«բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳԻ (-եաց) «խաղողի այգի, ուշ` ընդհանրապես այգի, խաղողի որթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ei- «կարմրավուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *oiui-iā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այգեգործ, այգեստան, այգեկութ, այգաւէտ, այգածաղիկ, այգորդ, այգեպան, այգետեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οἴη
«ասորենի, անձնի»
լատ.
ūva
«խաղողի ողկոյզ, խաղող»
հ. վ. գ.
īwa
«դեղձի, կարմրածառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166; Pok. 297
Էջ 55, սյունակ 1 Էջ 55
ԱՆԴՈՒՆԴ -ոց «անհատակ խորություն, դժոխք, գերեզման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhudh-no- «գետին, հիմք, հատակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhundho-) *bh>*dh առնմանությամբ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ *դունդ «հատակ» բառից, որ ծագում է հնդեւրոպական *bhundho- «գետին, հիմք, հատակ» ձեւից (*bh>*dh առնմանությամբ), սա էլ *bhudh-no-ից (կա եւ *bhudh-men զուգահեռ կազմությունը)։ Ժխտական կազմության համար հմմտ. ռուս. без-дна «անդունդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդնդալից, անդնդախորք, անդնդական, անդնդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*budhna-
«գետին, հիմք, հատակ»
հուն.
πύνδα
«հատակ»
լատ.
fundus
«հատակ, հիմք»
հ. անգլ.
bodan
«գետին, հիմք»
ռուս.
без-дна
«անդունդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 190; Pok. IEW 174
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՊԱՅ (-ի, -ից) «անխելք, անմիտ, դաժան, բիրտ, կոպիտ, վայրենի, տգետ, անկիրթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 61, սյունակ 1 Էջ 61
ԱՆՈՒՆ (-ն) (անուան, -անք, -անց) «անուն, համբավ, հռչակ, ինչ-որ մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(a)nōmn- «անուն»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուանագետ, անուանադիր, անուանակիր, անուանակից, անուանել, անուանի, անուանարկ, մեծանուն, վատանուն, քաջանուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nāman
հուն.
ὄνομα
լատ.
nōmen
գոթ.
namō
«անուն»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 64, սյունակ 1 Էջ 64
ԱՇԽԱՐՀ (-ի, -աց) «աշխարհ, երկիր, մարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. xšaθra
փոխատու լեզու՝ մ. պ. šahr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշխարհագիր, աշխարհաբնակ, աշխարհագունդ, աշխարհակոծ, աշխարհահեղձ, աշխարհադիտել, աշխարհաժողով, աշխարհիկ, տաշխարհիկ, տարաշխարհ, տարաշխարհական, միջնաշխարհ, համաշխարհի, գերաշխարհիկ, չնաշխարհիկ, աշխարհալած, աշխարհամար, անդրաշխարհ, անդրաշխարհային, աշխարհագրական, աշխարհագրագետ, աշխարհագրություն, աշխարհադես, աշխարհահռչակ, համաշխարհային
Մատենագիտություն
H. AG 101; Աճ. ՀԱԲ 218