Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 28, սյունակ 1
ԱԾԵԼ
«բերել, տանել, շարժել, վերածել, պատել, լցնել, խփել, կատարել, անել, ավելացնել, բռնել, կտրել, սափրել, նվագել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ածելել,
ածողել,
ածանցիլ,
առածանել,
արտածել,
վերածել,
խորհրդածել,
ներածութիւն
Էջ 62, սյունակ 1
ԱՆՍԱԼ
«խոսքը լսել, խոսքին հնազանդվել, համբերել, սպասել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *enk'-
«հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *onk'- կամ *nk'-)
հ.-ե. արմատ՝ *nek'-
«հասնել»
Որեւէ կապ կա՞ հնդեւրոպական *enk'-, *nek'- «հասնել» արմատի հետ (*onk'- կամ *nk'-> անս), որին սովորաբար հանգեցնում են հասանել բայը։ Բնականաբար, հանդես են գալիս երկու ձեւերը իրար հետ կապելու հնչյունական ու իմաստային դժվարություններ։ Սակայն նշենք, որ նախ՝ հասանել բայի բխումն այս արմատից ինքնին հնչյունապես հեշտ չէ, երկրորդ՝ հնդեւրոպական արմատին հանգեցվող ձեւերի իմաստները առանձին դեպքերում զգալիորեն հեռու են վերականգնվող հիմնական իմաստից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանսական,
չանսացութիւն,
չանսատրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
(ge)nægum
«մոտենալ, դիմել, ձեռնարկել»
խեթ.
henk, hink
«հանձնել, հանձնարարել, սահմանել, նշանակել, բաշխել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1
ԱՌ
II
(-ի, -ից)
«առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում,
առեւանգել,
տուրեւառ,
տուրեւառիկ,
առաւ,
անառիկ,
առեւգնաց,
առուկ,
վրիժառու,
դիւրառու,
թափառել,
աչառել,
ակնառութիւն,
անաչառ,
անաչառելի,
սրտառուչ,
ոտնառիչ,
շուրջառ,
գայլառ,
շնառ,
մարդառու,
առած,
առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar-
«տալ, տրամադրել»
հուն.
ἄρνυμαι
«ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ.
arnumi
«բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420;
Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 95, սյունակ 1
ԱՐՏ
II
«արտա-, դուրս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նոյնն է արտ «արտ» բառի հետ՝ վերջինիս լայն իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտաք-,
արտաքս,
արտաքսել,
արտաքին,
արտաքոյ,
արտաքուստ,
արտաքնոց,
արտուղի,
արտառութիւն,
արտաբերել,
արտադատել,
արտադրել,
արտազատել,
արտունութիւն,
արտանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 121, սյունակ 1
ԲԱՐԿ
«կծու, թունդ, դժնի, բարկացկոտ, ուժգին, սաստիկ, շատ, հրավառ, խիստ տաքացած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhr̥guo-s-)
Pok. IEW 1, 963 (հնարավոր է համարում բերել նաեւ *bhag- «կծու» (*bhag-ro-) եւ *bh(e)reu- «հուզվել, ուժեղ շարժվել (առանձնապես եռալու ժամանակ)» հիմքերի տակ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. յղլ.
borb, borp
«հիմար»
մ. յղլ.
borb
«կոպիտ»
շվեդ. բրբ.
bark
«կամակոր, անբարեհամբույր մարդ»
լատվ.
barkun
«դաժան, կոպիտ»
լատվ.
bargs
«ահեղ, խիստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 963;
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒՐ
(պարուր)
«պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել,
բարուրիլ,
բարրանք,
բարուրանք,
բարրելի,
անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
brith
«ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ.
fert
«արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ.
brāth
«դատ»
կիմր.
brawd
«դատողություն»
բրետ.
breut
«պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՌՆ
(<i>-ին, -ինք, -ռանց</i>)
«բեռ, ծանրութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher-no-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *bher-no-` *bher- «բերել, տանել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեռնաբարձ,
բեռնական,
բեռնակիր,
բեռնակրութիւն,
բեռնաւոր,
բեռնատար,
ծանրաբեռն,
ծանրաբեռնել,
меծաբեռն,
դժուարաբեռն,
բեռնագին,
բեռնագիր,
բեռնանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
*barre, (bharnā)
«բեռ»
հուն.
φερνή
«օժիտ»
հուն.
φόρτος
«բեռ»
հ. հնդկ.
bhara
գ.
Bürde
«բեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 429;
Աճ. ՀԱԲ 440
Էջ 125, սյունակ 1
ԲԵՐ
(<i>-բեր, -ոյ, -ի, -ից</i>)
«բերում, բերելը, բերք, պտուղ, ծնունդ, ծննդաբերութիւն, երաժշտական մի խաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերել,
համբերել,
բազմաբեր,
դառնաբեր,
հրամանաբեր,
նորաբեր,
մտաբերիլ,
շահաբեր,
անբեր,
բարեբեր,
խստամբեր,
խստամբերութիւն,
վշտամբեր,
չարամբեր,
բերրի,
աղետաբեր,
անձրեւաբեր,
արդիւնաբերական,
արդիւնաբերութիւն,
պտղաբեր
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՐ
«բոր (հիւանդութիւն), բորոտութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ծակել, կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
փոխատու լեզու՝ սողդ. βr'wk'
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhor- *bher- «ծակել, կտրել, ճեղքել» արմատից։ ավելի հաւաստի է համարում բխեցնել իրանական աղբիւրից` իբրեւ վկայութիւն բերելով սողդ. βr'wk' բառը` ըստ Գոբյոյի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորոտ,
բորոտութիւն,
բորոտիլ,
բորոտանալ,
բորութիւն,
քած բոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhárvati
«կրծում է, ծամում է, ճարակում է»
հայ.
բիր
հուն.
*φάρω
«ճեղքել, մանրել»
լատ.
forō
«ծակել»
լատ.
feriō
«խփել, հրել, ծակել, ճեղքել»
լիտվ.
berrt
«սրորել»
իմաստի համար` հմմտ. լատ. scabō «քերել» եւ scabies «բոր, քոս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԲՈՍ
«մգլոտություն, մգլվածություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդյոք բերել բայի հետ (անբացատրելի է բոր-ի եւ բոս-ի հարաբերության համար, թերեւս, հմմտ. քոր եւ քոս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բորբոսահամ,
բորբոսահոտութիւն,
բորբոսային,
բորբոսիլ,
անբորբոս,
անբորբոսային
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։