Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 57 բառահոդված (էջ 1/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 36, սյունակ 1 Էջ 36
ԱՂԵՆ «սարդիոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. 'aqīq
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 126
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
Ա(Ղ)Խ (-ի, -ից) (ԱԽ) «փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘ahl «ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
փոխատու լեզու՝ արաբ. yalaq «փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել, աղխամադխ, աղխազուր, ալխազուր, ա(ղ)խստրոյզ, աղխատրուզել, բազմաղխադխ, աղխաղխակոյտ, ճարտարաղխ, ախանտեալ, ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 68, սյունակ 1 Էջ 68
ԱՊԱՐԵԿ «պղնձե նվագարան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 231) հնարաւոր է համարում դիտել որպես ապարեկ բառի բացատրութիւնը՝ «զօս» («չոր») կարդալու փոխարեն «դոս» («մեծ թմբուկ») կարդալու արդիւնք
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՅԻԿԷ «լյարդի մեծ երակ» (բժշկ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՏ I (-ոյ, ուշ՝ -ուէ, -աւ) «արատ, պակասություն, բիծ, կեղտի նշան, վնաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arəd- *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ
արած-ի տարբերակը՝ *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ, ինչպէս *bhrg' - > բարդի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արատաւոր, արատել, անարատ, անարատութիւն
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՍԻ -ք «արդիւնք, պտուղ, բերք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἐργασία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգասաւոր, արգասաւորական, արգասաւորութիւն, անարգասի, անարգասաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԻԱՅ (փխսկ. արդիայ) «ոռոգում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀρδεία
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 305
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴ I (-ու) «ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ, արդակագոյն, արդել, արդակել, արդուած, արդիւն, արդար, արդարեւ, անարդ, անարդի, անարդակ, խորանարդ, գմբեթարդ, ծորձորարդ, վիմարդ, վիմարդեան, զիարդ, յարդ, յարդար, յարդարել, յարդարիչ, յարդարուն, նուագայարդար, երգայարդար, սեղանայարդար, զարդ, զարդասէր, զարդասիրիկ, զարդակից, զարդարել, զարդարագիր, զարդարանք, զարդարուն, զարդուն, արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rtu-
«կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն.
άρτύς
«կարգ»
լատ.
artus
«հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424; Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴ II «այժմ, հիմա, այժմեան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *art- (*rt-/*ar-))
արդ «ձեւ, կարգ» եւ արդ «այժմ» բառերի կապի համար հմմտ. հ. հնդկ. rtu «կարգ, կանոն, որոշակի ժամանակ, ժամկետ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդի, արդէն, արդածին, արդատունկ, արդային, արդեայք, զարդիս, ցարդ, արդիական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρτι
«հիմա, հենց հիմա, հենց նոր»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԻՆՃ (բրբ. արինճ) «ճնճղապաշար, polygonum aviculare L.» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arenkio- «հացահատիկի տեսակ (?)» (անմիջական նախաձեւ՝ *arenko-)
Եթէ ճ-ն ջ-ի բարբառային խլացման արդիւնքն է, եւ բուն ձեւն է արինջի, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *arenkio- (*arenko-) «հացահատիկի տեսակ (?)» հիմքից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αρακος
«տափոլոռ»
լատ.
arinca
«մի հացաբոյս»
Տե՛ս նաեւ