Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 1 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲ (աւ, ավ) «հրեական տոմարի 11-րդ ամիս»
Ասոր.
Աղբյուր՝ ասոր. āb
Աղբյուր՝ եբր. āb
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲԵԹ -ի «աբեթ (դյուրավառ նյութ, որ բռնկվում է հրահանը կայծքարին խփելով)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. abedi (հնարավոր է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 74) հնարավոր է համարում հակառակ փոխառությունը, բայց վրաց. բառը ընդհանուր քարթվելական է
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԲԵՂԱՅ -ի, -ից «վանական. կուսակրոն, ճգնավոր, միայնակյաց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. abīlā
(ուշ՝ հաբեղայ, խաբ-ի հետ բաղարկվելով՝ խաբեղայ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աբեղայակերպ, աբեղայութիւն, աբեղայական, աբեղաթաղ, աբեղութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 299; Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԳԱՀ -ի, -աց «անհագ. ընչասեր. ժլատ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագահութիւն, ագահել, ագահագոյն, որկորագահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. gərəϑa
վրաց. angari (<իրան.)
Էջ 19, սյունակ 1 Էջ 19
ԱԳԱՆ «ժրաջան, արագաշարժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *auē «ջանալ, ճիգ գործել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aueno)
Բաղադրություն՝ անագան (Աճառյան, ՀԱԲ 1, 75, նշանակության տարբերության պատճառով կապը ժխտում է)։ Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *auē «ջանալ, ճիգ գործել» արմատի հետ, որի վերականգնումը այնքան էլ հավաստի չէ (*aueno> ագա՞ն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անագան
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 75
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳ I (անիլ) «հագնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-) o-ձայնդարձ
Աւելի ուշ՝ հ- նախահնչիւնով։ -ն ով ածանցի համար հմմտ. լիտվ. aunù, aýti «կոշիկ հագնել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագոյցք, ագուցիկ, ագանելիք, հագանիլ, հագնիլ, հագնել, հագուստ, հագուստեղէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. ind-uō «հագնել»
լիտվ. aunù, aýti «կոշիկ հագնել»
Մատենագիտություն
H. AG 411; Աճ. ՀԱԲ 75; Pok. IEW 346
Տե՛ս նաեւ
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳ II (անիլ) «գիշերել, օթեւանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au «գիշերել, քնել»
հայ-հունա-թրակեան զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթագայանամ, աւթագայիմ, աւթագան լինեմ, աւթագանիմ, բացաւթեայ, վայրագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἰαύω «քնել, հանգստանալ, գիշերել»
հուն. αὐλίς «օթեւան, իջեւան»
թրակ. Αύλον (անձնանուանական բաղադրիչ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 76; Pok. IEW 72
Տե՛ս նաեւ
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳԱՏ «երկու բեւեռներով անցնող եւ ուղիղ անկյան տակ հատվող երկու մեծ շրջաններից յուրաքանչիւրը» (աստղաբաշխական տերմին)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. `aqd «կապ, կամար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳԱՐԱԿ «ագարակ, անդաստան, հանդ ու արտ, կալվածք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *agro- ինչ-որ centum տիպի լեզվի միջնորդութեամբ
Աղբյուր՝ շումեր. agar (բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած) «դաշտ, արտ»
Աղբյուր՝ խուռ. auari (բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած) «դաշտ»
Անբացատրելի է մնում -ակ-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագարակիկ, ագարականալ, ագարակաբաշխ, ագարակել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77; Ջահ. ՀԼՊ 48, 452
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳՈՆ «մրցութիւն, օլիմպիական խաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἀγών
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագոնարար, ագոնավար
Մատենագիտություն
H. AG 338; Աճ. ՀԱԲ 78
Տե՛ս նաեւ